Crna Gora je zemlja koja je najviše proruska od svih članica NATO, zaključak je izveštaja GLOBSEC-ove studije o uticaju Rusije na zemlje Centralne i Istočne Evrope i Zapadnog Balkana.

Rezultati izveštaja zasnivaju se, prenela je RTCG, na ispitivanju javnog mnjenja, a anketirano je stanovništvo Bugarske, Češke, Mađarske, Crne Gore, Severne Makedonije, Poljske, Rumunije, Srbije i Slovačke.

Ruski narativ koji targetira NATO u negativnom kontekstu u Crnoj Gori nailazi na dobar odziv i široko je prihvaćen, navodi se u izveštaju. Prema tom dokumentu, većinski deo građana Crne Gore veruje da je Rusija bratska zemlja, zbog čega prihvataju retoriku koja Rusiju predstavlja kao žrtvu.

Prema nalazima GLOBSEC-a, podrška Crne Gore Zapadu je 35 odsto, dok je 25 odsto ispitanih orijentisano ka Istoku, što je ubedljivo najveći procenat od svih zemalja obuhvaćenih istraživanjem.

U izveštaju se ocjenjuje da je prisutna i postkomunistička nostalgija motivisana mišljenjem da je život bio bolji pre 1989. godine, nakon čega dolazi do promena komunističkih režima. Kao rezultat toga pojavljuje se percepcija Rusije kao strateški važnog partnera za budućnost.

Mladi u Crnoj Gori, poput njihovih vršnjaka iz Srbije, Mađarske i Severne Makedonije, često vide Rusiju kao strateškog partnera. „Objašnjenje je verovatno u činjenici da su oni (mladi) rođeni značajno nakon kraja komunizma zbog čega češće postaju žrtve proruske i antizapadne politike. Građani Crne Gore, njih 38 odsto, smatraju da je upravo Rusija najvažniji strateški partner. Od svih devet zemalja u kojima je sprovedeno ispitivanje, Rusiju kao dominantnog partnera vide građani Srbije, njih 59 odsto“, navodi se u izvještaju GLOBSEC-a.

Kada je u pitanju Crna Gora, 60 odsto ispitanih smatra da NATO provocira Rusiju okružujući je vojnim bazama, dok 44 odsto misli da Rusija provocira NATO pokretanjem sukoba unutar Istočne Evrope.

Istoričar Miloš Vukanović razlog za takvu statistiku vidi u činjenici da niko u Crnoj Gori nije za svoga života doživeo agresiju od Rusije.

S druge strane, podseća Vukanović, NATO intervencija iz 1999. je i dalje živa i u svesti građana, ali i u masovnoj kulturi.

„Pored već pomenute identitetsko-ideološke matrice, ovde se radi i o suštinskom neznanju društvenih prilika unutar Rusije, kao i uzroka loših odnosa između Zapada i Rusije. Na kraju, deo naših građana gleda na Rusiju ne samo kroz prizmu odnosa sa Zapadom, već i kao na potencijalnog partnera za nacionalno-verska pitanja unutar regionalnih odnosa“, ocenio je Vukanović za Pobjedu.

Istorijski odnos Crne Gore i Rusije, za Crnu Goru predstavlja jedan od značajnijih istorijskih procesa, smatra on.

Kao takav, ovaj odnos nikad nije crn ili beo, već složen i sa mnogo nijansi.

„Međudržavni odnosi su po svojoj prirodi interesni i svaka kategorizacija koja se zasniva na nekim prijateljsko-bratskim emocijama je daleko od istine. Imajući to u vidu, 310 godina odnosa ove dve zemlje obeležile su oscilacije između davanja pomoći bez koje Crna Gora ne bi mogla da preživi, ali i prepuštanja Crne Gore na milost i nemilost velikih sila u okruženju, ukoliko je to Rusiji u tom trenutku odgovaralo. Mit o ‘bratskoj’ ljubavi je nasleđe političke doktrine Petrovića, koji su svoju vlast dobili i održavali na bazi ruske pomoći. Međutim, mnogo je kompleksnije i značajnije pitanje kako se ta ideja učvrstila tokom 20. veka i nastavila da živi u 21. kroz pomenutu identitetsko-ideološku matricu. Odgovor na to pitanje nam može dati i mapu puta za potencijalnu transformaciju crnogorskog društva u budućnosti“, objašnjava Vukanović.

Vukanović smatra da, pored istorijskih, razloge za proruske stavove treba tražiti i u aktuelnom političkom trenutku.

„Trenutna politička konstelacija odnosa, u kojoj su na vlasti i neke partije koje se zalažu za otvoreno savezništvo sa Rusijom, sigurno ima uticaja i na aktuelne stavove dela građana prema Moskvi“, smatra Vukanović.