Brodovi i čamci ponovo su na Begeju, ljubitelji nautike i prirode iskoristili su lepo vreme da zaplove i podare sebi putovanje rečnom rutom.

A od Tise do Begeja, naročito na ruti posle Zrenjanina priroda je lepa i smirujuća. Zasad, kanal Begej plovan je samo za manja porodična plovila i turističke brodove, dok teretnog rečnog saobraćaja nema. Tek ponekad se mogu videti manje barže kako prevoze tovar, zaista retko u odnosu na vreme kada je pre 60 godina rečni transport bio u zamahu. Plovilo se tada do Temišvara, i dalje.

– U jeku pandemije, kada su granice Srbije i gotovo svih zemalja sveta bile zatvorene, smatrali smo da treba razvijati nautički turizam I zato smo našim sugrađanima i gostima nudili vožnju brodom Begejom, kaže Zoran Ljubotina, direktor Turističke organizacije grada Zrenjanina.

Kako navodi, uprkos promenjenim okolnostima, gosti su dolazili i u Begeju prepoznaju mesto za opuštanje. Ovog leta ovde je plovio i Zoran Kiki Lesendrić rok muzičar, kompozitor i producent, frontmen benda Piloti.

– Zrenjanin ima veliki potencijal da plovidbu uvrsti u svoju turističku ponudu jer se nalazi na šest vodotokova. Na levoj obali Begeja, u neposrednoj blizini pešačkog mosta u naselju „Berbersko“ nedavno je izgrađen pristan što predstavlja dobru priliku da procveta nautički turizam u našem gradu, navodi Ljubotina.

Ipak, da bi Begejom zaplovili veliki brodovi potrebno je još napora. Problem sa plovnošću Begeja srpska i rumunska strana rešavaju decenijama ali tek uz pomoć evropskih fondova počelo je da se radi na revitalizaciji reke, obnovi prevodnica i gradnji biciklističke staze između Zrenjanina i Temišvara.

Priča o kanalu Begej koji počinje u Temišvaru, a u Srbiji se uliva u Tisu, započela je pre tačno 250 godina. Kanal dug 120 kilometara, od čega je 75 kilometara u Srbiji, započela je da gradi Austrija 1718. nakon potpisivanja Karlovačkog mira. Tada je Begej korišćen za transport drva i odvodnjavanje okolnog močvarnog terena. Istovremeno, započeta je izgradnja 70 kilometara dugog kanala između Temišvara i Kleka, odnosno Plovni Begej.

Novi kanal, zamenio je stari koji je služio za regionalno ispuštanje voda. Ova dva kanala teku paralelno, a Stari Begej služi za odvodnjavanje okolnog močvarnog terena.

Početkom 20. veka izgrađena su četiri kompleksa prevodnica sa ustavama na kanalu Begej, koje su kontrolisale vodostaj i garantovale gotovo neprekidnu plovidbu, čak i tokom perioda niskog vodostaja.

Vojvodina je tako dobila važan veštački plovni put. Takođe, ovi objekti znatno su smanjili opasnost od poplava za naselja i zemljište duž obala kanala. Od samog početka, Begej je imao važnu hidrološku i ekonomsku ulogu u slivu reka Begej – Tamiš i bio je važan plovni put u Vojvodini.

Program prekogranične saradnje

Projekat IPA programa prekogranične saradnje „Revitalizacija navigacione infrastrukture kanala Begej“ košta 13,9 miliona evra od čega 85 odsto čine nepovratna sredstva EU u partnerstvu „Voda Banata“ i Zupanijskog saveta Timiš sa rumunske, i „Voda Vojvodine“ i Pokrajinskog sekretarijata za regionalni razvoj, međuregionalnu saradnju i lokalnu samoupravu sa srpske strane.